zeitin olarak uzun bir süredir vidi adını verdiğimiz proje üzerinde çalışıyoruz. Nişantaşı'nda başlayan macera, Taksim ofisimizdeki rutin geliştirme hayatımızın bir parçası olmuş durumda. Dışarıdan bakıldığında yalnızca birbiriyle konuşan 2 kişi görüp "ne var bunda?" denebilecek bir şeymiş gibi gözükse de işin astarı hiç de öyle değil.

vidi'yi bir görüntülü iletişim motoru olarak nitelemek mümkün. Temel olarak yaptığı şey, istenen sayıdaki ve biçimdeki veriyi, istenen sayıda çıkışa iletmek ve bu yapıyı üst katmandaki uygulamalara kullandırmak. Peki bu ne demek? vidi ile yapılabilecek sayısız uygulama demek.. Örnek vermek gerekirse kısa bir süre içerisinde justin.tv ya da tarayıcı tabanlı Skype benzeri uygulamalar yaratabilirsiniz. Öte yandan IP tabanlı cihazlara entegrasyon vb. yollarla uygulamalar çok daha farklı ve yeni mecralara da kaydırılabilir. Kısaca artık kilişe olacak belki ama limit sizsiniz!

"zeitin'de insanlar nelerle uğraşıyor?" şeklinde düşünüyorsanız vidi'nin hangi yapı taşlarından oluştuğundan bahsetmekte fayda var:

vidi temel olarak şu bileşenlerden oluşuyor:

• Java Sunucu (Tomcat)
• Red5: Açık kaynak kodlu flash medya sunucusu
• Flex (Actionscript)
• JS (vidi api js)
• Kullanıcı Arayüzü: Test uygulamalarımız PHP olsa da diğer tüm dillerle kullanılabilir..

Vidi'ye başlamadan önce şirkette neredeyse kimse Flash bilmiyordu ve doğrusunu söylemek gerekirse uğraşmak da istemiyordu. Sebebi muhtemelen Adobe'un Linux politikalarıyla doğru orantılı.. En azından benim için öyle.. Proje sayesinde hepimiz sıfırdan Flex uygulaması geliştirebilir olduk ve bunu yaparken herhangi bir tasarım aracı kullanmıyoruz.

Eğer Adobe'un Flash sunucusuna para ödemek istemiyorsanız çok fazla seçeneğiniz kalmıyor. Benim görebildiğim kadarıyla eğer açık kaynak kodlu ve ücretsiz bir alternatif arıyorsanız Apple DSS ve Red5 dışında çok fazla seçenek bulunmuyor. Bu arada lighttpd'nin de Flash sunarken "pseudostreaming" özelliğine (izlenen video'nun istenen yerine gidebilmek) sahip olduğunu söylemekte yarar var. Yazmak istediğiniz uygulamaya çok bağlı olmakla birlikte özellikle Red5 epey gelecek vaadediyor. Bana göre en büyük sorunu fazlasıyla soyut (abstract) oluşu.. Her şey için bir ara sınıf (interface) yazılmış; dolayısıyla geliştirirken yolunuzu bulmak her zaman çok kolay olmuyor. Örnek uygulamalar fazlasıyla yardımcı olsa da bir çoğu 0.7.x için yazılmış şeyler; eğer 0.8.x kullanmak gibi bir niyetiniz varsa işler biraz daha zorlaşabiliyor. Bu arada Red5'in Jython ve JRuby ile kullanılabildiğini (fakat etrafta deneyip de başarılı bir babayiğit olmadığını da eklemek lazım) söylemekte fayda var. Yine de tüm bunlarla uğraşmanın (mazoşist duyguları bir kenara bırakırsak) öğretici olduğunu itiraf etmeliyim.

vidi'yle ilgili daha detaylı bilgiyi ve test edebileceğiniz uygulamayı zeitin'in sitesindeki şu sayfada, vidi'nin kullanılabileceği örnek bir uygulamayı burada ve son olarak vidi'yi kullanmadan önce sisteminizi test edebileceğiniz uygulamayı burada bulabilirsiniz.

Bu arada zeitin'den Giray PULTAR ve Utku SOMER, 17 Nisan 2009 Cuma günü Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampüsü'nde gerçekleştirilecek olan 8. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği'nde "Flex ve Red5 ile Video Streaming" adlı bir seminer verecekler. Orada görüşmek dileğiyle!