Bildiğiniz gibi son zamanlarda çeşitli seminerlerde Linux'u, açık kaynak kodlu yazılımları ve Özgür Yazılım'ı insanlara tanıtmaya çalışıyoruz. Bu seminerler sırasında farkettim ki insanlara Linux'u anlatırken bazı kritik noktaları kaçırıyoruz. Bir çok durumda Özgür Yazılım, Linux'dan ibaretmiş gibi bir durum yaratıyoruz sanırım. Yani Windows ortamında dahi Özgür Yazılım'ların kullanılabileceğini insanlara anlatmıyoruz. Firefox'u tercih eden kitlenin önemli bir çoğunluğunun neden Firefox'un daha iyi olduğu konusunda çok fazla fikri olduğunu sanmıyorum. "Arkadaşım kullanıyordu, ben de kullanmaya başladım" şeklindeki geçişlerin çoğunlukta olması bile muhtemel.. Öte yandan ofis paketlerinde, iletişim araçlarında özgür yazılım olan alternatiflerin varlığı çoğu insan tarafından bilinmiyor.

Özgür Yazılım'lar olan Pidgin, OpenOffice.org, Mono, GIMP vb. sayısız uygulamanın sağladığı kolaylıkları insanlara tanıtmamız gerekiyor. MSN'i tek iletişim aracı olarak tanımış olan kişilere, tek bir pencere içerisinde MSN, Jabber, GTalk, Yahoo!, AIM, ICQ protokollerini kullanabileceklerini söylediğinizde şaşırdıklarını yüzlerinden okuyabiliyorsunuz. İnanılmaz fazla sayıda insanın, OpenOffice.org'un MS Office'e göre daha zayıf olduğunu düşündüklerine şahit oldum mesela... Sebebini sorduğumda çok net bir cevabı da yok üstelik.

Markalara karşı bu kadar sorgusuz ve bağımlı yaklaşmak beni kaygılandırıyor. Örneğin herkeste bir Photoshop hayranlığı var. Son kullanıcılara hitap eden bilişim dergilerinde bu nedenle sıkça Photoshop'la alakalı ipucu makalelerine rastlanıyor. Özellikle Türkiye'deki son kullanıcının Photoshop alacak parası mı var peki? Elbette yok! Çözüm? 6 TL ver, Photoshop al! Peki bu kitlenin ne kadarı Photoshop'u gerçekten hakkıyla kullanıyor? Büyük ihtimalle çok azı..... O halde verilen 6 TL'yi öğlen yemeğine ayırıp internet'ten ücretsiz olarak indirilebilecek ~20 MB'lık GIMP'i kullansak fena mı olur? Hemen hemen aynı şeyleri yapabilecekken neden inat ediyoruz? GIMP'i bilen arkadaşlarımın çoğunun bahanesi "GIMP'in arayüzünün karışık olması" imiş. Deneseler ne kadar kolay ve anlaşılır olduğunu görecekler oysa ki....

Yukarıda Mono örneğini boşuna vermiyorum. Microsoft, .Net denen platformu Windows işletim sisteminde çalışacak şekilde hazırlarken, özgür yazılım için gönüllü olarak çalışmaktan zevk alan birileri tarafından yaratılan Mono projesi hem Microsoft'un Windows'unda, hem de Linux, Mac OS X gibi platformlarda çalışabiliyor! İkisinin de kaynak kodları açık; biri özgür, diğeri değil!

Seminerlerde öğrendim ki, bugün Türkiye'de ve dünyanın bir çok yerinde yalnızca 6 TL'ye Windows sahibi olabiliyorsunuz. Ofis deseniz yine 6 TL.. LegalXP denen kırıcı yazılımla orjinal Windows'un sahibi olabiliyorsunuz! Daha ne olsun...... Durup düşünmek lazım. Bilgisayar kullanan insanların büyük çoğunluğu bilgisayarlarını yalnızca internet'te gezinip oyun oynamak, MSN'de arkadaşlarıyla muhabbet etmek, müzik dinleyip film seyretmek, resimlerinin arasında dolaşmak vb. amaçlarla kullanıyor. Çoğu bilgisayarını alırken 100-150$ civarındaki Windows lisans bedelini ödediğinden habersiz. Ücretsiz geldi sanıyorlar. Şimdi bu bedel 200$ ve üzerinde seyrediyor. Oysa ki bu bedeli ödemeyi reddedebileceğinizi, yukarıda saydığım işlerin aynılarını Linux'da; üstelik ücretsiz olarak yapabileceğinizi biliyor musunuz? Evet; yanlış duymadınız. Normal şartlarda bilgisayar satın alırken Windows'a farkında olmadan ödediğiniz 100-150$'lık ücreti ödemeyi reddedebiliyorsunuz. Uludağ Üniversitesi'ndeki seminerlerimiz sırasında Enver, bir LKD üyesi olan Nihad Karslı'nın (avukat) bu konuda bir hukuk mücadelesi yürüttüğünü anlatmıştı. Davanın sonucunu merakla bekliyoruz!

Türk insanı olarak maalesef her konuda duyarsızlığımızı yitirmiş durumdayız. TSE'nin bir zamanlar standart olarak kabul ettiği F Klavye'yi zamanla tarih sahnesinden silinecek noktaya getirmişiz. Bugün çok daha hızlı yazabiliyor olacakken hala sırf karizmasından dolayı Q Klavye kullanma inadımıza devam ediyoruz maalesef.. Oysa ki, satın aldığımız her bilgisayarın öntanımlı olarak F Klavye ile gelmesi; Q Klavye'nin ise yalnızca bir opsiyon olması gerekirdi. Her konuda değerlerine sahip çıkan diğer toplumlara nazaran inanılmaz umursamaz durumdayız böyle şeyleri...

Bu yazıyı okuyanlardan ricam, kişisel bilgisayarlarında özgür yazılımları inatla tercih etmeleri ve bu konuda etraflarındaki herkesi bilinçlendirmeleri.... Aksi takdirde bir şeyler hiç bir zaman değişemeyecek!